Οι Houthis παρουσίασαν τις επιχειρήσεις ως απάντηση τόσο στις σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη όσο και στις κατηγορίες του Riyadh ότι προσπάθησαν να πλήξουν τη Μέκκα, την ιερή μουσουλμανική πόλη
Νέα και ιδιαίτερα σοβαρή κλιμάκωση καταγράφεται στη σύγκρουση ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το κίνημα Ansar Allah —τους Houthis της Υεμένης— μετά την ανακοίνωση των δυνάμεων που ελέγχουν τη Sana’a ότι εξαπέλυσαν μαζικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον στόχων στο Riyadh και στη στρατηγικής σημασίας πόλη Yanbu.
Οι ένοπλες δυνάμεις των Houthis, οι οποίες χρησιμοποιούν την ονομασία «Yemeni Armed Forces», ανακοίνωσαν το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου ότι πραγματοποίησαν δύο μεγάλες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον στρατιωτικό εκπρόσωπο Yahya Saree, η πρώτη είχε στόχο «ευαίσθητες εγκαταστάσεις» στη σαουδαραβική πρωτεύουσα, ενώ η δεύτερη εγκαταστάσεις της Σαουδική Αραβία στο Yanbu, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Σαουδική Αραβία επιβεβαίωσε ότι βαλλιστικός πύραυλος κατευθύνθηκε προς το Riyadh, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε από τη σαουδαραβική αεράμυνα.
Ο εκπρόσωπος του συνασπισμού, υποστράτηγος Turki al-Maliki, ανέφερε επίσης απόπειρες επιθέσεων εναντίον των περιοχών Taif, Baysh, Farasan και Yanbu, οι οποίες, κατά το Riyadh, επίσης αποτράπηκαν. Δεν ανακοινώθηκαν θύματα από τις σαουδαραβικές αρχές.
Την ίδια ημέρα, πάντως, μεγάλη στήλη μαύρου καπνού και φλόγες έγιναν ορατές στην περιοχή του διεθνούς αεροδρομίου King Khalid International Airport του Riyadh.
Δημοσιογράφος του AFP διαπίστωσε ότι πυροσβεστικές δυνάμεις επιχειρούσαν σε δεξαμενή καυσίμων που έφερε το λογότυπο της Aramco, ενώ οπτικό υλικό που επαληθεύτηκε από διεθνή πρακτορεία έδειξε τη φωτιά κοντά στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ότι η συγκεκριμένη πυρκαγιά προκλήθηκε άμεσα από πύραυλο ή drone των Houthis.
Η αντιπαράθεση για τη Mecca
Οι Houthis παρουσίασαν τις επιχειρήσεις ως απάντηση τόσο στις σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη όσο και στις κατηγορίες του Riyadh ότι προσπάθησαν να πλήξουν τη Μέκκα, την ιερή μουσουλμανική πόλη.
Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε στις 16 Σεπτεμβρίου ότι είχε αναχαιτίσει drone νότια της Μέκκα, προτού αυτό εισέλθει στον απαγορευμένο εναέριο χώρο της ιερής πόλης. Το Riyadh χαρακτήρισε οποιαδήποτε επίθεση στη Mecca «κόκκινη γραμμή». ,
Οι Houthis αρνήθηκαν ότι επιχείρησαν να χτυπήσουν την πόλη και απέρριψαν κατηγορηματικά τη σαουδαραβική εκδοχή.
Στην ανακοίνωσή τους, οι δυνάμεις της Sana’a υποστήριξαν επίσης ότι η Σαουδική Αρανία έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 700 αεροπορικές επιδρομές με μαχητικά F-15 και Eurofighter Typhoon, μεταξύ άλλων από τις βάσεις Khamis Mushait και Taif..
Πίεση στη σαουδαραβική αεράμυνα
Η συνεχής χρήση βαλλιστικών πυραύλων και drones έχει ταυτόχρονα δημιουργήσει αυξημένες ανάγκες για συστήματα αεράμυνας.
Το Associated Press μετέδωσε στις 16 Σεπτεμβρίου, επικαλούμενο δύο περιφερειακούς αξιωματούχους, ότι τα αποθέματα σαουδαραβικών αναχαιτιστικών πυραύλων βρίσκονται υπό πίεση και ότι το Riyadh έχει ζητήσει υποστήριξη από χώρες όπως η Γαλλία, η Ηνωμένο Βασίλειο, το Πακιστάν και η Αιγυπτός.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να καλύψει τεχνικές και στρατιωτικές ανάγκες της Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο της νέας αμυντικής συνεργασίας της με το Riyadh και το Πακιστάν
Η προέλαση των Houthis προς το Bab al-Mandab
Η στρατιωτική πίεση δεν περιορίζεται στις πυραυλικές επιθέσεις.
Τις τελευταίες εβδομάδες οι Houthis σημείωσαν σημαντικά εδαφικά κέρδη στη δυτική Yemen, καταλαμβάνοντας μεταξύ άλλων το λιμάνι Mocha και περιοχές της ακτής απέναντι από το Bab al-Mandab. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν επίσης την κατάληψη της στρατηγικής νήσου Perim, γνωστής και ως Mayyun, καθώς και των νησιών Greater Hanish και Lesser Hanish.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν σημαντικά τη δυνατότητα των Houthis να επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα στο Bab al-Mandab, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και το Suez με τον Ινδικό Ωκεανό.
Ωστόσο, η στρατιωτική παρουσία στα νησιά και στις ακτές δεν ταυτίζεται αυτομάτως με πλήρη αποκλεισμό του στενού• εμπορικά πλοία εξακολουθούν να διέρχονται, αν και με σημαντικά αυξημένο γεωπολιτικό και ασφαλιστικό ρίσκο.
Οι Houthis είχαν ήδη ανακοινώσει στις 19 Αυγούστου ότι, από την έναρξη της δικής τους «ναυτικής απαγόρευσης» κατά της Σαουδικής Αραβίας στις 20 Ιουλίου, είχαν επιτεθεί σε οκτώ σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα και είχαν υποχρεώσει ακόμη 48 να αλλάξουν πορεία.
Η κατάρριψη του F-15 παραμένει μη επιβεβαιωμένη
Οι Houthis ανακοίνωσαν επίσης στις 16 Σεπτεμβρίου ότι κατέρριψαν σαουδαραβικό F-15 στην επαρχία Marib με πύραυλο εδάφους-αέρος και δημοσιοποίησαν βίντεο που, σύμφωνα με τους ίδιους, παρουσιάζει συντρίμμια του αεροσκάφους.
Μέχρι στιγμής, όμως, η Σαουδική Αραβία δεν έχει επιβεβαιώσει απώλεια F-15, επομένως ο ισχυρισμός δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως ανεξάρτητα διασταυρωμένο γεγονός.
Η ταυτόχρονη πίεση στις σαουδαραβικές ενεργειακές υποδομές, στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας και στα αποθέματα αντιαεροπορικών αναχαιτιστικών μετατρέπει τη νέα φάση της σύγκρουσης σε ζήτημα με επιπτώσεις πολύ πέρα από τα σύνορα της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας.
Η ασφάλεια του Bab al-Mandab και του Yanbu επηρεάζει άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τη ναυσιπλοΐα μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, ενώ η επαναφορά των μαχών μεγάλης κλίμακας επιδεινώνει παράλληλα την ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις που επικαλείται το Associated Press, οι νέες συγκρούσεις έχουν ήδη αναγκάσει περισσότερους από 100.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου, οι δύο πλευρές παρέμεναν σε τροχιά κλιμάκωσης: οι Houthis δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τη στρατηγική «κλιμάκωση για κλιμάκωση» και «αποκλεισμό για αποκλεισμό», ενώ η Σαουδική Αραβία προειδοποιεί ότι διατηρεί το δικαίωμα να λάβει πρόσθετα στρατιωτικά μέτρα για να αποτρέψει νέες επιθέσεις.
Το Bab al-Mandab γίνεται η δεύτερη μεγάλη ενεργειακή «στενωπός»
Η σημασία του Yanbu έχει αυξηθεί κατακόρυφα λόγω της γενικότερης κρίσης στις ενεργειακές οδούς της περιοχής.
Εκεί καταλήγει ο σαουδαραβικός αγωγός East–West Pipeline, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, ο οποίος μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τις ανατολικές πετρελαιοπαραγωγές περιοχές της Saudi Arabia προς την Red Sea, επιτρέποντας στη χώρα να παρακάμπτει τα Strait of Hormuz.
Ο αγωγός υπέστη σοβαρές ζημιές από πρόσφατη επίθεση drones, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters προήλθε από το έδαφος του Ιράκ.
Τρεις σταθμοί άντλησης φέρονται να υπέστησαν ζημιές και ο αγωγός τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας.
Καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση.
Πριν από τη διακοπή, μέσω του συστήματος μεταφέρονταν περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Οι φορτώσεις αργού στο Yanbu ανεστάλησαν προσωρινά, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η Saudi Arabia διέκοψε συνολικά τις εξαγωγές πετρελαίου της. Η Aramco άρχισε να διοχετεύει επιπλέον φορτία μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο κοντά στο λιμάνι Sohar του Oman, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τον αντίκτυπο της διακοπής του East–West Pipeline.
Η γεωγραφία εξηγεί γιατί οι εξελίξεις προκαλούν τόσο μεγάλη ανησυχία.
Το Bab al-Mandab έχει πλάτος μόλις περίπου 29 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο του και αποτελεί τη νότια είσοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα και, κατ' επέκταση, προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Ένα σοβαρό πρόβλημα στη διέλευση αναγκάζει μεγάλο μέρος της ναυτιλίας Ευρώπης–Ασίας να κινηθεί γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, με μεγαλύτερους χρόνους ταξιδιού, υψηλότερη κατανάλωση καυσίμων, αυξημένα ασφάλιστρα και επιβάρυνση των ναύλων.
Τα στοιχεία της αμερικανικής Energy Information Administration (EIA) δείχνουν πόσο γρήγορα μεταβάλλεται η σημασία του στενού.
Το 2023 περνούσαν από το Bab al-Mandab περίπου 9,3 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως.
Οι ροές υποχώρησαν στα 4,1 εκατ. το 2024 και στα 4,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, όταν μεγάλο μέρος της διεθνούς ναυτιλίας απέφευγε την περιοχή. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, όμως, η EIA υπολογίζει ότι οι ροές είχαν εκτιναχθεί εκ νέου στα 8,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς η πίεση στο Ορμούζ αύξησε τη σημασία των εναλλακτικών οδών προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι μια ταυτόχρονη σοβαρή διαταραχή στο Ορμούζ και στο Bab al-Mandab δεν αποτελεί απλώς περιφερειακό στρατιωτικό πρόβλημα. Θα μπορούσε να μεταφερθεί άμεσα στις τιμές του πετρελαίου, στα καύσιμα, στα ναύλα και τελικά στον πληθωρισμό στην Ευρώπη και στην Ασία.
Η σαουδαραβική συμμαχία ετοιμάζεται για ναυμαχίες...
Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε στις 30 Ιουλίου 2026 τη δημιουργία της Πολυεθνικής Ναυτικής Αμυντικής Συμμαχίας, με σκοπό την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, των διεθνών εμπορικών διαδρόμων και των ενεργειακών οδών στην Ερυθρά Θάλασσα, στο Bab al-Mandab και στον Κόλπο του Aden.
Στην ιδρυτική συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι 43 χωρών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ 14 χώρες υποστήριξαν αρχικά τη δημιουργία του σχήματος.
Η εικόνα του συνασπισμού εξελίχθηκε γρήγορα τις επόμενες εβδομάδες.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, στην τέταρτη συνεδρίαση σχεδιασμού στη Διοίκηση του Δυτικού Στόλου στη Τζέντα, εκπροσωπήθηκαν 41 χώρες, με τη συμμετοχή 154 ναυτικών διοικητών, επιτελών, διπλωματών και εκπροσώπων της ΕΕ.
Η MMDC ανακοίνωσε ότι έχει πλέον επιτύχει Initial Operational Capability, διαθέτει 28 αξιωματικούς συνδέσμους και προετοιμάζει τις δυνάμεις που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν υπό ενιαία διοίκηση στην περιοχή επιχειρήσεων.
Επικεφαλής έχει οριστεί ο Σαουδάραβας υποναύαρχος Abdullah bin Salem Al-Shehri, ο οποίος έχει αναλάβει τον συντονισμό των κοινών ναυτικών επιχειρήσεων, τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τη συνεργασία με άλλα διεθνή ναυτικά σχήματα.
Η επίσημη σαουδαραβική θέση είναι ότι η συμμαχία είναι αμυντικού χαρακτήρα, λειτουργεί βάσει του διεθνούς δικαίου και δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.
Η ακριβής σύνθεση των ιδρυτικών κρατών έχει παρουσιαστεί με μικρές αποκλίσεις σε διαφορετικές δημοσιευμένες πηγές καθώς εξελίσσονταν οι διαδικασίες προσχώρησης. Το Reuters επιβεβαίωσε ότι 14 χώρες υποστήριξαν αρχικά το σχέδιο, μεταξύ αυτών η Τουρκία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, το Σουδάν και το Τζιμπουτί, ενώ σημείωσε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική ομάδα υποστήριξης. Έως τα μέσα Αυγούστου, σαουδαραβικές πηγές ανέφεραν ότι 13 χώρες είχαν ολοκληρώσει τις εθνικές διαδικασίες επίσημης ένταξης.
Οι Ευρωπαίοι ήδη βρίσκονται στην Ερυθρά Θάλασσα
Η ευρωπαϊκή παρουσία δεν ξεκινά με τη σαουδαραβική πρωτοβουλία.
Η EUNAVFOR ASPIDES δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 ως αμυντική επιχείρηση για την προστασία εμπορικών πλοίων και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Τον Φεβρουάριο του 2026 η ΕΕ παρέτεινε την εντολή της έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, ενώ το επιχειρησιακό στρατηγείο της βρίσκεται στη Λάρισα.
Η νέα κρίση, ωστόσο, αυξάνει την πίεση για περισσότερες ναυτικές μονάδες.
Στις 18 Σεπτεμβρίου ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Guido Crosetto ζήτησε ενίσχυση της ναυτικής παρουσίας στην Ερυθρά Θάλασσα και ανέφερε ότι η Ιταλία προετοιμάζει και δική της ναυτική αποστολή, ενώ υποστήριξε ότι Ιταλία και Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών που επωμίζονται ουσιαστικό μέρος της προσπάθειας ασφαλείας.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Ρώμης εξηγείται και οικονομικά: σύμφωνα με την ένωση Ιταλών εφοπλιστών Assarmatori, περίπου το 40% του ιταλικού εμπορίου με τον υπόλοιπο κόσμο περνά από τη Διώρυγα του Suez.
Έτσι διαμορφώνεται στην περιοχή ένα σύνθετο πλέγμα ναυτικών δυνάμεων: η ευρωπαϊκή ASPIDES, η νέα σαουδαραβικής πρωτοβουλίας MMDC και εθνικές ναυτικές παρουσίες.
.Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απλώς πόσα πλοία θα συγκεντρωθούν, αλλά πώς θα συντονίζονται οι αποστολές, οι κανόνες εμπλοκής, η ανταλλαγή πληροφοριών και η συνοδεία εμπορικών πλοίων, ώστε διαφορετικές επιχειρήσεις να μην αλληλοεπικαλύπτονται.
www.bankingnews.gr
Οι ένοπλες δυνάμεις των Houthis, οι οποίες χρησιμοποιούν την ονομασία «Yemeni Armed Forces», ανακοίνωσαν το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου ότι πραγματοποίησαν δύο μεγάλες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον στρατιωτικό εκπρόσωπο Yahya Saree, η πρώτη είχε στόχο «ευαίσθητες εγκαταστάσεις» στη σαουδαραβική πρωτεύουσα, ενώ η δεύτερη εγκαταστάσεις της Σαουδική Αραβία στο Yanbu, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Σαουδική Αραβία επιβεβαίωσε ότι βαλλιστικός πύραυλος κατευθύνθηκε προς το Riyadh, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε από τη σαουδαραβική αεράμυνα.
Ο εκπρόσωπος του συνασπισμού, υποστράτηγος Turki al-Maliki, ανέφερε επίσης απόπειρες επιθέσεων εναντίον των περιοχών Taif, Baysh, Farasan και Yanbu, οι οποίες, κατά το Riyadh, επίσης αποτράπηκαν. Δεν ανακοινώθηκαν θύματα από τις σαουδαραβικές αρχές.
Την ίδια ημέρα, πάντως, μεγάλη στήλη μαύρου καπνού και φλόγες έγιναν ορατές στην περιοχή του διεθνούς αεροδρομίου King Khalid International Airport του Riyadh.
Δημοσιογράφος του AFP διαπίστωσε ότι πυροσβεστικές δυνάμεις επιχειρούσαν σε δεξαμενή καυσίμων που έφερε το λογότυπο της Aramco, ενώ οπτικό υλικό που επαληθεύτηκε από διεθνή πρακτορεία έδειξε τη φωτιά κοντά στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ότι η συγκεκριμένη πυρκαγιά προκλήθηκε άμεσα από πύραυλο ή drone των Houthis.
Η αντιπαράθεση για τη Mecca
Οι Houthis παρουσίασαν τις επιχειρήσεις ως απάντηση τόσο στις σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη όσο και στις κατηγορίες του Riyadh ότι προσπάθησαν να πλήξουν τη Μέκκα, την ιερή μουσουλμανική πόλη.
Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε στις 16 Σεπτεμβρίου ότι είχε αναχαιτίσει drone νότια της Μέκκα, προτού αυτό εισέλθει στον απαγορευμένο εναέριο χώρο της ιερής πόλης. Το Riyadh χαρακτήρισε οποιαδήποτε επίθεση στη Mecca «κόκκινη γραμμή». ,
Οι Houthis αρνήθηκαν ότι επιχείρησαν να χτυπήσουν την πόλη και απέρριψαν κατηγορηματικά τη σαουδαραβική εκδοχή.
Στην ανακοίνωσή τους, οι δυνάμεις της Sana’a υποστήριξαν επίσης ότι η Σαουδική Αρανία έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 700 αεροπορικές επιδρομές με μαχητικά F-15 και Eurofighter Typhoon, μεταξύ άλλων από τις βάσεις Khamis Mushait και Taif..
بيان القوات المسلحة اليمنية بشأن استهداف أهدافاً حساسة في عاصمة العدو السعودي الرياض واستهداف شركة أرامكو في ينبع بعدد كبير من الصواريخ الباليستية والمجنحة والطائرات المسيرة - 19 سبتمبر 2026م pic.twitter.com/c4FTje3T1M
— الإعلام الحربي اليمني (@MMY1444) September 19, 2026
Πίεση στη σαουδαραβική αεράμυνα
Η συνεχής χρήση βαλλιστικών πυραύλων και drones έχει ταυτόχρονα δημιουργήσει αυξημένες ανάγκες για συστήματα αεράμυνας.
Το Associated Press μετέδωσε στις 16 Σεπτεμβρίου, επικαλούμενο δύο περιφερειακούς αξιωματούχους, ότι τα αποθέματα σαουδαραβικών αναχαιτιστικών πυραύλων βρίσκονται υπό πίεση και ότι το Riyadh έχει ζητήσει υποστήριξη από χώρες όπως η Γαλλία, η Ηνωμένο Βασίλειο, το Πακιστάν και η Αιγυπτός.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να καλύψει τεχνικές και στρατιωτικές ανάγκες της Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο της νέας αμυντικής συνεργασίας της με το Riyadh και το Πακιστάν
A reported drone attack targeted sensitive facilities at King Khalid International Airport in Riyadh, Saudi Arabia, with fires and heavy smoke observed near the airport.
— Al Mayadeen English (@MayadeenEnglish) September 19, 2026
As per available reports, the strikes targeted a cargo building and two fuel storage tanks.
Video and… pic.twitter.com/b1b3RIh1sq
Η προέλαση των Houthis προς το Bab al-Mandab
Η στρατιωτική πίεση δεν περιορίζεται στις πυραυλικές επιθέσεις.
Τις τελευταίες εβδομάδες οι Houthis σημείωσαν σημαντικά εδαφικά κέρδη στη δυτική Yemen, καταλαμβάνοντας μεταξύ άλλων το λιμάνι Mocha και περιοχές της ακτής απέναντι από το Bab al-Mandab. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν επίσης την κατάληψη της στρατηγικής νήσου Perim, γνωστής και ως Mayyun, καθώς και των νησιών Greater Hanish και Lesser Hanish.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν σημαντικά τη δυνατότητα των Houthis να επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα στο Bab al-Mandab, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και το Suez με τον Ινδικό Ωκεανό.
Ωστόσο, η στρατιωτική παρουσία στα νησιά και στις ακτές δεν ταυτίζεται αυτομάτως με πλήρη αποκλεισμό του στενού• εμπορικά πλοία εξακολουθούν να διέρχονται, αν και με σημαντικά αυξημένο γεωπολιτικό και ασφαλιστικό ρίσκο.
Οι Houthis είχαν ήδη ανακοινώσει στις 19 Αυγούστου ότι, από την έναρξη της δικής τους «ναυτικής απαγόρευσης» κατά της Σαουδικής Αραβίας στις 20 Ιουλίου, είχαν επιτεθεί σε οκτώ σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα και είχαν υποχρεώσει ακόμη 48 να αλλάξουν πορεία.
Η κατάρριψη του F-15 παραμένει μη επιβεβαιωμένη
Οι Houthis ανακοίνωσαν επίσης στις 16 Σεπτεμβρίου ότι κατέρριψαν σαουδαραβικό F-15 στην επαρχία Marib με πύραυλο εδάφους-αέρος και δημοσιοποίησαν βίντεο που, σύμφωνα με τους ίδιους, παρουσιάζει συντρίμμια του αεροσκάφους.
Μέχρι στιγμής, όμως, η Σαουδική Αραβία δεν έχει επιβεβαιώσει απώλεια F-15, επομένως ο ισχυρισμός δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως ανεξάρτητα διασταυρωμένο γεγονός.
Η ταυτόχρονη πίεση στις σαουδαραβικές ενεργειακές υποδομές, στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας και στα αποθέματα αντιαεροπορικών αναχαιτιστικών μετατρέπει τη νέα φάση της σύγκρουσης σε ζήτημα με επιπτώσεις πολύ πέρα από τα σύνορα της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας.
Η ασφάλεια του Bab al-Mandab και του Yanbu επηρεάζει άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τη ναυσιπλοΐα μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, ενώ η επαναφορά των μαχών μεγάλης κλίμακας επιδεινώνει παράλληλα την ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις που επικαλείται το Associated Press, οι νέες συγκρούσεις έχουν ήδη αναγκάσει περισσότερους από 100.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου, οι δύο πλευρές παρέμεναν σε τροχιά κλιμάκωσης: οι Houthis δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τη στρατηγική «κλιμάκωση για κλιμάκωση» και «αποκλεισμό για αποκλεισμό», ενώ η Σαουδική Αραβία προειδοποιεί ότι διατηρεί το δικαίωμα να λάβει πρόσθετα στρατιωτικά μέτρα για να αποτρέψει νέες επιθέσεις.
Το Bab al-Mandab γίνεται η δεύτερη μεγάλη ενεργειακή «στενωπός»
Η σημασία του Yanbu έχει αυξηθεί κατακόρυφα λόγω της γενικότερης κρίσης στις ενεργειακές οδούς της περιοχής.
Εκεί καταλήγει ο σαουδαραβικός αγωγός East–West Pipeline, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, ο οποίος μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τις ανατολικές πετρελαιοπαραγωγές περιοχές της Saudi Arabia προς την Red Sea, επιτρέποντας στη χώρα να παρακάμπτει τα Strait of Hormuz.
Ο αγωγός υπέστη σοβαρές ζημιές από πρόσφατη επίθεση drones, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters προήλθε από το έδαφος του Ιράκ.
Τρεις σταθμοί άντλησης φέρονται να υπέστησαν ζημιές και ο αγωγός τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας.
Καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση.
Πριν από τη διακοπή, μέσω του συστήματος μεταφέρονταν περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Οι φορτώσεις αργού στο Yanbu ανεστάλησαν προσωρινά, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η Saudi Arabia διέκοψε συνολικά τις εξαγωγές πετρελαίου της. Η Aramco άρχισε να διοχετεύει επιπλέον φορτία μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο κοντά στο λιμάνι Sohar του Oman, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τον αντίκτυπο της διακοπής του East–West Pipeline.
Η γεωγραφία εξηγεί γιατί οι εξελίξεις προκαλούν τόσο μεγάλη ανησυχία.
Το Bab al-Mandab έχει πλάτος μόλις περίπου 29 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο του και αποτελεί τη νότια είσοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα και, κατ' επέκταση, προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Ένα σοβαρό πρόβλημα στη διέλευση αναγκάζει μεγάλο μέρος της ναυτιλίας Ευρώπης–Ασίας να κινηθεί γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, με μεγαλύτερους χρόνους ταξιδιού, υψηλότερη κατανάλωση καυσίμων, αυξημένα ασφάλιστρα και επιβάρυνση των ναύλων.
Τα στοιχεία της αμερικανικής Energy Information Administration (EIA) δείχνουν πόσο γρήγορα μεταβάλλεται η σημασία του στενού.
Το 2023 περνούσαν από το Bab al-Mandab περίπου 9,3 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως.
Οι ροές υποχώρησαν στα 4,1 εκατ. το 2024 και στα 4,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, όταν μεγάλο μέρος της διεθνούς ναυτιλίας απέφευγε την περιοχή. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, όμως, η EIA υπολογίζει ότι οι ροές είχαν εκτιναχθεί εκ νέου στα 8,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς η πίεση στο Ορμούζ αύξησε τη σημασία των εναλλακτικών οδών προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι μια ταυτόχρονη σοβαρή διαταραχή στο Ορμούζ και στο Bab al-Mandab δεν αποτελεί απλώς περιφερειακό στρατιωτικό πρόβλημα. Θα μπορούσε να μεταφερθεί άμεσα στις τιμές του πετρελαίου, στα καύσιμα, στα ναύλα και τελικά στον πληθωρισμό στην Ευρώπη και στην Ασία.
Η σαουδαραβική συμμαχία ετοιμάζεται για ναυμαχίες...
Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε στις 30 Ιουλίου 2026 τη δημιουργία της Πολυεθνικής Ναυτικής Αμυντικής Συμμαχίας, με σκοπό την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, των διεθνών εμπορικών διαδρόμων και των ενεργειακών οδών στην Ερυθρά Θάλασσα, στο Bab al-Mandab και στον Κόλπο του Aden.
Στην ιδρυτική συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι 43 χωρών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ 14 χώρες υποστήριξαν αρχικά τη δημιουργία του σχήματος.
Η εικόνα του συνασπισμού εξελίχθηκε γρήγορα τις επόμενες εβδομάδες.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, στην τέταρτη συνεδρίαση σχεδιασμού στη Διοίκηση του Δυτικού Στόλου στη Τζέντα, εκπροσωπήθηκαν 41 χώρες, με τη συμμετοχή 154 ναυτικών διοικητών, επιτελών, διπλωματών και εκπροσώπων της ΕΕ.
Η MMDC ανακοίνωσε ότι έχει πλέον επιτύχει Initial Operational Capability, διαθέτει 28 αξιωματικούς συνδέσμους και προετοιμάζει τις δυνάμεις που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν υπό ενιαία διοίκηση στην περιοχή επιχειρήσεων.
Επικεφαλής έχει οριστεί ο Σαουδάραβας υποναύαρχος Abdullah bin Salem Al-Shehri, ο οποίος έχει αναλάβει τον συντονισμό των κοινών ναυτικών επιχειρήσεων, τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τη συνεργασία με άλλα διεθνή ναυτικά σχήματα.
Η επίσημη σαουδαραβική θέση είναι ότι η συμμαχία είναι αμυντικού χαρακτήρα, λειτουργεί βάσει του διεθνούς δικαίου και δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.
Η ακριβής σύνθεση των ιδρυτικών κρατών έχει παρουσιαστεί με μικρές αποκλίσεις σε διαφορετικές δημοσιευμένες πηγές καθώς εξελίσσονταν οι διαδικασίες προσχώρησης. Το Reuters επιβεβαίωσε ότι 14 χώρες υποστήριξαν αρχικά το σχέδιο, μεταξύ αυτών η Τουρκία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, το Σουδάν και το Τζιμπουτί, ενώ σημείωσε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική ομάδα υποστήριξης. Έως τα μέσα Αυγούστου, σαουδαραβικές πηγές ανέφεραν ότι 13 χώρες είχαν ολοκληρώσει τις εθνικές διαδικασίες επίσημης ένταξης.
Οι Ευρωπαίοι ήδη βρίσκονται στην Ερυθρά Θάλασσα
Η ευρωπαϊκή παρουσία δεν ξεκινά με τη σαουδαραβική πρωτοβουλία.
Η EUNAVFOR ASPIDES δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 ως αμυντική επιχείρηση για την προστασία εμπορικών πλοίων και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Τον Φεβρουάριο του 2026 η ΕΕ παρέτεινε την εντολή της έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, ενώ το επιχειρησιακό στρατηγείο της βρίσκεται στη Λάρισα.
Η νέα κρίση, ωστόσο, αυξάνει την πίεση για περισσότερες ναυτικές μονάδες.
Στις 18 Σεπτεμβρίου ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Guido Crosetto ζήτησε ενίσχυση της ναυτικής παρουσίας στην Ερυθρά Θάλασσα και ανέφερε ότι η Ιταλία προετοιμάζει και δική της ναυτική αποστολή, ενώ υποστήριξε ότι Ιταλία και Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών που επωμίζονται ουσιαστικό μέρος της προσπάθειας ασφαλείας.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Ρώμης εξηγείται και οικονομικά: σύμφωνα με την ένωση Ιταλών εφοπλιστών Assarmatori, περίπου το 40% του ιταλικού εμπορίου με τον υπόλοιπο κόσμο περνά από τη Διώρυγα του Suez.
Έτσι διαμορφώνεται στην περιοχή ένα σύνθετο πλέγμα ναυτικών δυνάμεων: η ευρωπαϊκή ASPIDES, η νέα σαουδαραβικής πρωτοβουλίας MMDC και εθνικές ναυτικές παρουσίες.
.Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απλώς πόσα πλοία θα συγκεντρωθούν, αλλά πώς θα συντονίζονται οι αποστολές, οι κανόνες εμπλοκής, η ανταλλαγή πληροφοριών και η συνοδεία εμπορικών πλοίων, ώστε διαφορετικές επιχειρήσεις να μην αλληλοεπικαλύπτονται.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών